Trudno pomylić Spodek z jakimkolwiek innym budynkiem w Polsce. Ta charakterystyczna kopuła w centrum Katowic, przypominająca właśnie kosmiczny spodek, to nie tylko hala widowiskowo-sportowa, ale też symbol całego miasta. Od ponad 50 lat przyciąga tłumy na koncerty, mecze hokejowe, festiwale muzyczne i wielkie imprezy rozrywkowe. A przy okazji jest jednym z najciekawszych przykładów polskiej architektury modernistycznej.
Spodek otwarto 8 maja 1971 roku jako największą i najnowocześniejszą halę w kraju. Wtedy na galę inauguracyjną przybyło ponad 12 tysięcy gości, którzy zobaczyli występy Anny German, zespołu Śląsk i Ewy Decówny. Od tamtej pory przez scenę przewinęły się największe gwiazdy światowej muzyki – od Stinga, Deep Purple i Metalliki, przez Depeche Mode i Iron Maiden, po Robbiego Williamsa czy Rammstein.
- ikoniczna architektura modernistyczna
- niezapomniane koncerty światowych gwiazd
- emocjonujące mecze hokejowe na żywo
- festiwale muzyczne z tradycją
- unikalna konstrukcja tensegrity
Architektura która budzi emocje od lat 60.
Historia budowy Spodka to niemal gotowy scenariusz na film. Pomysł na wielką halę w Katowicach pojawił się już w 1955 roku, gdy miasto nosiło jeszcze nazwę Stalinogród. W 1959 roku ogłoszono konkurs architektoniczny, który wygrali Maciej Gintowt i Maciej Krasiński z warszawskiego Biura Studiów i Projektów Typowych Budownictwa Przemysłowego. Konstrukcję zaprojektował Wacław Zalewski – genialny inżynier, który wcześniej stworzył między innymi dworzec kolejowy w Katowicach.
Budowę rozpoczęto w 1964 roku, ale nie obyło się bez problemów. Halę postanowiono postawić w centrum miasta, na terenie dawnej hałdy górniczej sklasyfikowanej jako „2A” – czyli teren ze średnimi szkodami górniczymi i możliwością lokalnych zapadnięć. Robotnicy kopali fundamenty w węglu zamiast w normalnej ziemi. Szybko pojawiły się plotki o wadach konstrukcyjnych i przepowiednie, że kopuła zawali się zaraz po zdjęciu rusztowań.
Kopuła Spodka ma 126 metrów rozpiętości i składa się ze 120 stalowych żeber. Dach był jednym z pierwszych na świecie obiektów zrealizowanych w koncepcji tensegrity – nowatorskiej techniki konstrukcyjnej wykorzystującej napięcie i kompresję.
Konstrukcja opiera się na żelbetowej misie fundamentowej wspartej na 40 słupach, które mogą się wychylać, chroniąc budynek przed ruchami gruntu. To właśnie dzięki tym rozwiązaniom Spodek przetrwał ponad pół wieku bez poważnych uszkodzeń strukturalnych, mimo że stoi na terenie górniczym.
Co dzieje się w Spodku dzisiaj
Spodek to przede wszystkim miejsce wielkich wydarzeń. Hala mieści 11 036 osób i nadal jest jedną z najważniejszych aren koncertowych w Polsce. Oprócz światowych gwiazd rocka i popu, odbywają się tu festiwale muzyczne – od 34 lat gości Rawa Blues, a przez lata organizowano tu także legendarny Metalmanię.
Zimą Spodek zmienia się w lodowisko i dom dla klubu hokejowego GKS Katowice, który rozgrywa tu swoje mecze w Polskiej Hokej Lidze. To świetna okazja, żeby zobaczyć wnętrze hali w sportowej atmosferze – mecze hokeja na żywo to zupełnie inne doświadczenie niż w telewizji.
W hali odbywają się też targi, wystawy i konferencje. W ostatnich latach Spodek gościł między innymi Intel Extreme Masters – jeden z największych turniejów e-sportowych na świecie, który ściągnął do Katowic tysiące fanów gier komputerowych z całego globu.
Zwiedzanie Spodka od środka
Można obejrzeć Spodek nie tylko z zewnątrz. Hala oferuje zwiedzanie z przewodnikiem, podczas którego można zajrzeć za kulisy – zobaczyć zaplecze techniczne, garderoby artystów czy wejść na arenę. To dobra opcja dla osób zainteresowanych architekturą i historią miejsca, a także dla fanów muzyki, którzy chcą poczuć klimat legendarnej sceny.
Zwiedzanie wymaga wcześniejszej rejestracji. Grupy powyżej 15 osób powinny skontaktować się bezpośrednio mailem: [email protected]. Indywidualni zwiedzający również muszą się zapisać z wyprzedzeniem – nie ma opcji spontanicznego wejścia.
W 2011 roku Spodek przeszedł gruntowną renowację, która kosztowała około 800 milionów złotych. Modernizacja objęła nie tylko techniczne zaplecze hali, ale też poprawę komfortu dla widzów.
Dla kogo jest Spodek
To miejsce dla wszystkich, którzy lubią wielkie wydarzenia. Jeśli przyjeżdżasz na koncert czy mecz hokeja, przeżyjesz niezłą dawkę emocji w przestrzeni, która sama w sobie robi wrażenie. Akustyka hali jest dostosowana do różnych typów wydarzeń, choć oczywiście przy dużych koncertach rockowych najlepsze miejsca to te bliżej sceny.
Miłośnicy architektury powinni zobaczyć Spodek nawet jeśli nie planują uczestniczyć w żadnym wydarzeniu. Sama bryła budynku, zwłaszcza po zmroku z iluminacją, to widok warty odnotowania. Konstrukcja kopuły, sposób w jaki wydaje się unosić nad ziemią, proporcje – wszystko to robi wrażenie nawet po latach.
Dla rodzin z dziećmi Spodek będzie ciekawy głównie wtedy, gdy odbywa się tu coś konkretnego – mecz hokeja, festiwal, czy może targi. Same zwiedzanie może być fascynujące dla starszych dzieci zainteresowanych techniką lub historią.
Spodek w krajobrazie Katowic
Przez lata Spodek stał się nieoficjalnym logo miasta. Pojawia się na plakatach promujących Katowice, na pamiątkach, w kampaniach reklamowych. Trudno wyobrazić sobie panoramę centrum bez tej charakterystycznej kopuły. Stoi przy Alei Korfantego, w sąsiedztwie innych ważnych obiektów – niedaleko jest Międzynarodowe Centrum Kongresowe, Muzeum Śląskie, a także nowoczesna zabudowa strefy kultury.
Warto podkreślić, że Spodek to nie tylko sama hala. Przy obiekcie działa Hotel Diament Spodek – trzygwiazdkowy hotel, który powstał jako część kompleksu. To wygodna opcja dla osób, które przyjeżdżają na wydarzenia i chcą mieć blisko.
Praktyczne informacje przed wizytą
Adres: Aleja Korfantego 35, 40-005 Katowice
Dojazd: Najłatwiej dotrzeć komunikacją miejską – tuż obok znajduje się przystanek Katowice Spodek oraz stacja Katowice Rondo. Z dworca głównego w Katowicach to zaledwie kilka przystanków tramwajem. Samochodem można podjechać bezpośrednio pod halę – w okolicy są parkingi, choć podczas dużych wydarzeń bywa z miejscami ciężko.
Ceny biletów: Zależą od wydarzenia. Bilety na koncerty wahają się od kilkudziesięciu do kilkuset złotych w zależności od artysty i miejsca. Mecze hokejowe GKS Katowice to zazwyczaj wydatek rzędu 30-60 złotych. Ceny zwiedzania z przewodnikiem najlepiej sprawdzić bezpośrednio u organizatora.
Godziny otwarcia: Hala funkcjonuje zgodnie z kalendarzem wydarzeń. Nie ma stałych godzin otwarcia dla zwiedzających – wszystko zależy od tego, co aktualnie się dzieje. Warto śledzić stronę www.spodekkatowice.pl, gdzie publikowany jest aktualny repertuar.
Ile czasu poświęcić: Jeśli idziesz na koncert czy mecz, zarezerwuj sobie cały wieczór. Samo wydarzenie to zazwyczaj 2-3 godziny, plus czas na dojazd i ewentualnie coś do jedzenia w okolicy. Zwiedzanie z przewodnikiem trwa około godziny.
Kontakt: Dla grup i pytań o zwiedzanie: [email protected]. Oficjalna strona: www.spodekkatowice.pl